Вы тут

Пайшоў з жыцця народны артыст Беларусі Мікалай Кірычэнка


Чалавек у белым — адна з яго роляў у спектаклі "Больш, чым дождж". Адна з тых роляў, дзе Кірычэнка рабіў сваю справу вельмі дакладна, але незаўважна. Ён наогул умеў рабіць маўклівыя і нават эпізадычныя ролі, цярпліва чакаючы цягам спектакля адной сваёй рэплікі — тады, калі яму падабалася тое, што адбывалася на сцэне. А яму, здаецца, падабалася ўсё: ёсць артысты для якіх кайф — сама праца. І таму Мікалай Кірычэнка ўжо будучы ў статусе народнага артыста Беларусі не грэбаваў ніякімі ролямі, нават дробнымі — ці то ў тэатры, ці то ў кіно. Пры тым, што за ім былі яркія ролі ў спектаклях па беларускай і замежнай класіцы, дзе ён увасабляў нават каралеўскіх асоб.


Мікалай Кірычэнка ў ролі Лаўрэнція Берыі ў фільме "У жніўні 44-га".

Купалавец, адным словам. За гэтым азначэннем хаваецца адметны сэнс і прафесійныя характарыстыкі: акадэмізм (як дакладнасць і ўзорнасць акцёрскай працы) і жаданне пошуку (бо артыстам заўсёды хочацца больш добрага і рознага матэрыялу). Выхаванец курса Дзмітрыя Арлова ў Беларускім тэатральна-мастацкім інстытуце, з моманту пераходу ў Купалаўскі тэатр (1971 год) пасля некалькіх гадоў на сцэне Брэсцкага абласнога драматычнага тэатра, Мікалай Кірычэнка быў запатрабаваны заўсёды і рознымі рэжысёрамі. Многія памятаюць яго ролі ў спектаклях Валерыя Раеўскага: ад першага чалавека Адама ў "Страчаным раі" (паводле А. Курэйчыка) да караля Ягайлы ў "Князі Вітаўце" (А. Дударава). З яго ўдзелам жылі на сцэне такія пастаноўкі як "Чорная Панна Нясвіжа" і "Вечар"... Вельмі яркія ролі Кірычэнкі паўсталі ў знакавых спектаклях Мікалая Пінігіна, такіх як "Ідылія", "Пінская шляхта", "Пан Тадэвуш"...

Але прыхільнікі іншага (экперыментальнага тэатра) могуць быць удзячныя Мікалаю Кірычэнку за тое, што ён не баяўся рызыкаваць, выконваючы ролі ў спекталях, якія былі рэжысёрскімі дэбютамі. Адна з самых яркіх работ Мікалая Кірэчынкі — у спектаклі "Крывавая Мэры" (паводле Д. Бойкі), першай пастаноўцы Аляксандра Гарцуева, якая мела фантастычны фестывальны лёс і яшчэ ў 90-я гады паказала: у беларускага тэатра ёсць жаданне рухацца і развівацца, шукаць і спрабаваць новыя формы. Гісторыя сямейная пары, якая страціла каханне, падавалася ў стылі мінімалізму, без якіх бы то ні было сцэнаграфічных эфектаў і трымалася выключна на артыстах Зоі Белахвосцік і Мікалаю Кірычэнку. І хто б гэта здолеў сыграць вось так — проста, без залішніх эмоцый? Але для гледачоў гэта былі суцэльныя эмоцыі!.. Такія ж эмоцыі захаплення выклікалі пластычныя эксперыментальныя пастаноўкі Паўла Адамчыкава (згаданы "Больш, чым дождж" паводле "Чайкі" А. Чэхава" і "С.В"—інтэрпэытацыя чэхаўскага "Вішнёвага саду"). Атрымалася таму, што сабралася кола артыстаў, якія былі гатовыя гэта рабіць па-за працай, дзеля мастацтва, паяднаныя ідэяй. Мікалай Кірэчэнка быў гатовы да работы ў добрай камандзе і ўмеў ацаніць ідэю.

Калі ён працаваў на пасадзе дырэктара Нацыянальнага акадэмічнага драматычнага тэатра імя Янкі Купалы (чатыры гады з 2005-га), то працягваў плынь пастановак па беларускай класіцы. Але стаўшы фактычна чыноўнікам, не сышоў з акцёрскай прафесіі. Адданасць справе і шчырасць — вось што было вызначальным у характары Мікалая Кірычэнкі. І не толькі непасрэдна ў тэатры, але і ў Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў, дзе ён выкладаў акцёрскае майстэрства. Умеў зацікавіць моладзь тым, што наогул адбываецца ў тэатральнай прасторы нашай краіны і ўсяго свету: яго разам са студэнтамі можна было бачыць у якасці гледача самых яркіх прывазных спектакляў.

Адна з апошніх яркіх прэм'ер з удзелам Мікалая Кірычэнкі — "Зямля Эльзы" адбылася амаль паўгода таму. Ён працаваў і не даваў сабе палёгкі, нават калі падводзіла здароўе. Імкнуўся паспець больш. Спыніўся на лічбе 72 гады.

Што застанецца, бо зафіксавана на кінастужку: яркая фактура Мікалая Кірэчынкі была запатрабаваная не толькі ў папулярных расійскіх тэлесерыялах, але і беларускіх карцінах (пачаў здымацца ў 70-я гады), прынамсі, такіх рэзанансных мастацкіх фільмах як "Настасся Слуцкая". У папулярнай карціне "У жніўні 44-га" ў Мікалая Кірычэнкі эпізадычная роля. Але тут яго маўчанне ў кадры вельмі красамоўнае — за ім больш, чым словы...

Рэдакцыя выказвае словы спачування сям'і Мікалая Кірычэнкі і калектыву Нацыянальнага акадэмічнага драматычнага тэатра імя Янкі Купалы.


Прэзідэнт Аляксандр Лукашэнка накіраваў спачуванне родным і блізкім народнага артыста Беларусі Мікалая Кірычэнкі, паведаміла прэс-служба беларускага лідара. «Прыміце спачуванні ў сувязі са смерцю шчырага і абаяльнага чалавека. Свой лёс Мікалай Міхайлавіч звязаў з мастацтвам, прысвяціўшы яму ўсе душэўныя сілы, талент і натхненне», — гаворыцца ў спачуванні.

Аляксандр Лукашэнка адзначыў, што творчая дзейнасць Мікалая Кірычэнкі стала неацэнным унёскам у гісторыю сучаснай культуры, з'яўляецца прыкладам для маладых артыстаў, сапраўдным гонарам Нацыянальнага акадэмічнага тэатра імя Янкі Купалы і айчыннага кінематографа, узорам служэння сваёй краіне.

«Светлая памяць пра Мікалая Міхайлавіча назаўжды застанецца ў нашых сэрцах», — падкрэсліў беларускі лідар.

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Як выхаваць даследчыка за школьнай партай?

Як выхаваць даследчыка за школьнай партай?

Чаму ўсе краіны, якія развіваюць інавацыйную эканоміку, робяць сёння стаўку на STЕM? 

Палітыка

Аляксандр Лукашэнка сустрэўся з прадстаўнікамі СМІ Расіі

Аляксандр Лукашэнка сустрэўся з прадстаўнікамі СМІ Расіі

Некалькі рэчаў сёлета адбываюцца ўпершыню.

Грамадства

Ці набудуць у гаспадароў старыя хаты?

Ці набудуць у гаспадароў старыя хаты?

Адэльскі сельскі савет, што ў Гродзенскім раёне, можна назваць брамай у Еўрасаюз.