 19 студзеня 2010 года
№ 2 (88)Дзе i што варта шукаць
 Белорусские сокровища за рубежом / А. И. Мальдис. — Минск: Лiтаратура i Мастацтва,
2009. — 208 с. : ил. — (Беларусь вчера и сегодня).
Вядомы беларускi культуролаг, дасведчаны гiсторык айчыннай лiтаратуры Адам Мальдзiс
на працягу некалькiх апошнiх гадоў выступаў у газеце "СБ. Беларусь сегодня" з
цыклам публiцыстычных артыкулаў пра беларускiя каштоўнасцi ў свеце. Завочнае падарожжа
па музеях, мастацкiх галерэях, бiблiятэках i нават прыватных калекцыях у розных
краiнах свету выклiкала шырокi чытацкi розгалас. Праца, разлiчаная, здавалася
б, выключна на газетны фармат, вылiлася ў асобную кнiгу, якая так i называецца
— "Беларускiя каштоўнасцi за мяжою". Ёю выдавецтва "Лiтаратура i Мастацтва" працягвае
кнiжную серыю "Беларусь: учора i сёння".
Гартаючы старонкi надзвычай багатай на фактаграфiю кнiгi, пераконваешся, што
аўтар кiруецца наступным светабачаннем, задаецца праз усе артыкулы i нарысы наступным
клопатам: "У сённяшнiх умовах вяртання музейных, бiблiятэчных i архiўных каштоўнасцяў,
90 працэнтаў якiх знаходзiцца за межамi краiны, — гэта перш за ўсё выяўленне i
сумеснае карыстанне". У кнiзе iдзе падрабязны расповед пра нашы каштоўнасцi, якiя
аказалiся (пераважна ў вынiку ваенных дзеянняў) на тэрыторыi памежных (Расiя,
Лiтва, Польшча, Украiна), заходнееўрапейскiх (Вялiкабрытанiя, Германiя, Францыя)
краiн, а таксама ў Iране, Кiтаi, ЗША, Швецыi.
Крыж Ефрасiннi Полацкай, нясвiжскiя зборы Радзiвiлаў, калекцыя Эмерыка Гутэн-Чапскага,
экспанаты прыватнага музея i бiблiятэкi Аляксандра Ельскага — кожная з тэмаў нясе
ў сабе iнтрыгу, прымушае задумацца i паразважаць пра лёс беларускай культуры ўвогуле.
I ў кнiзе "Беларускiя каштоўнасцi за мяжою", як i ў сваiх iншых працах, вучоны
i пiсьменнiк Адам Мальдзiс паўстае перад чытачом майстрам-апавядальнiкам, якi
вядзе чытача ў займальнае падарожжа. Уражвае i тое, што аўтар робiць падказкi
нават пра магчымыя пошукi беларусiкi, выразных слядоў беларускай культуры ў Iране,
Таджыкiстане, Японii, Кiтаi.
Мiкола Берлеж. |
